Okoliczności powstania zakładu w Czaplinku – poprzednika Telczy

Czaplinek należał do I rozbioru do Polski (Starostwo Drahimskie). 3 marca 1945 r. powrócił do Polski. Był małym (w 1939 r. 5600 mieszkańców0, biednym miasteczkiem. Mieszkańcy żyli z rolnictwa, a dodatkowe dochody czerpali z sezonowej turystyki. Przed wojną działały tu garbarnia, tartaki, młyny i torfownia.

Po wojnie, dzięki dużemu napływowi osadników miasteczko szybko sie zaludniło, lecz brakowało dla  mieszkańców pracy. Wznowił produkcję zakład torfowy, młyn i tartaki. Z czasem powstały: Zakład Meblowy Przemysłu Terenowego, Państwowy Ośrodek Maszynowy oraz stacja Technicznej Obsługi Samochodów. Pracowali w nich głównie mężczyźni. Jednak nadal głównym problemem Czaplinka było bezrobocie, a szczególnie wśród kobiet. Niski był poziom życia mieszkańców, a miastu brakowało impulsów rozwojowych.

W 1966 r. ówczesne władze miasta, Maria Fiksińska (Przewodnicząca Prezydium Miejskiej Rady Narodowej) i Dominik Korzeniowski (Sekretarz Komitetu Miejskiego PZPR), dowiedziały się, że ówczesny Minister Przemysłu Maszynowego Janusz Hrynkiewicz, spędza incognito urlop pod namiotem. nad jeziorem Drawsko w zatoce Rękawickiej (miejsce to nazwano potem Polanką Hrynkiewicza). Wybrały sie więc do niego i prosiły o utworzenie w mieście zakładu przemysłowego, dającego pracę kobietom.

Minister Hrynkiewicz, spełniając ich prośbę, polecił Zakładom Przemysłu Elektronicznego KAZEL w Koszalinie zorganizowanie w Czaplinku Oddziału Zamiejscowego, a Bielskim Zakładom Podzespołów Lampowych MEWA w Bielsku Białej przekazanie produkcji wraz z urządzeniami. Miasto miało udostępnić nowemu zakładowi odpowiednie budynki. Zakład w Czaplinku miał montować trzonki do żarówek E10/13 Ms tj. cokoliki małych żaróweczek do latarek kieszonkowych z dostarczanych z MEWY detali. To była bardzo prymitywna produkcja, a jej wybór tłumaczono obawą, czy w miasteczku bez tradycji przemysłowych i rękoma kobiet na dodatek, da się produkować coś bardziej złożonego.

Brakowało w mieście obiektów nadających się na zakład przemysłowy i po długich rozważaniach postanowiono umieścić go w budynku Warsztatów Szkolnych ZSZ przy ul. Wałeckiej, oraz w znajdującym się obok budynku mieszkalnym (Nr. 59). Po burzliwych rozmowach z Dyrekcją ZSZ, Kuratorium Koszalińskiego Okręgu Szkolnego oraz władzami wojewódzkimi, władze miejskie przeforsowały swój pomysł. Kuratorium, po uzyskaniu obietnicy wybudowania nowych warsztatów obok szkoły przy ul. Grunwaldzkiej, wyraziło swą zgodę.

 

Janusz HRYNKIEWICZ urodził się 15 sierpnia 1924 r. w Ciechocinku. Rodzice Kazimierz i Ewelina z d. Mysłakowska. Wojna przerwała mu naukę w gimnazjum. W grudniu 1939 r. jego rodzina po wysiedleniu przez Niemców zamieszkała w Warszawie. Janusz zaczął pracować w Terpentyniarni Nowa Grabownica k/Ostrowi Mazowieckiej i uczęszczał tam do Szkoły Handlowej.

13 kwietnia 1941 został wraz z grupą kolegów ze szkoły aresztowany w Ostrowi  i uwięziony na Pawiaku, gdzie otrzymał numer więzienny 231. Stąd, po śledztwie, przewieziono wraz z grupą więźniów do KL Auschwitz (Oświęcim). W grupie tej znajdował się też ks. Rajmund Kolbe, późniejszy święty Maksymilian Kolbe.

W obozie Janusz Hrynkiewicz uczestniczył w ruchu oporu, którego współtwórcą był Józef Cyrankiewicz i Witold Pilecki. 22 maja 1943 r. Janusz Hrynkiewicz został osadzony w bunkrze bloku 11 tzw. „bloku śmierci”*, skąd napisał do rodziny pożegnalny list. Śmierć go minęła o włos.

27 sierpnia 1944 r. został wywieziony z KL Auschwitz i przebywał w obozach koncentracyjnych: Neuengamme, Buchenwald, Flosenbürg i Dachau, gdzie doczekał się wyzwolenia przez Amerykanów.            Po odzyskaniu wolności natychmiast powrócił do Torunia gdzie zamieszkali jego rodzice.

Po ukończeniu Liceum im. M. Kopernika, podjął w 1946 r. studia na Politechnice Gdańskiej. Był wybitnie zdolny, otrzymywał tylko bardzo dobre oceny i w trakcie studiów został asystentem na Wydziale Elektronicznym w Katedrze Radiolokacji prof. Szulkina. W 1952 r. profesor oraz jego asystenci zostali przeniesiony do Warszawy, gdzie pracowali w Warszawskich Zakładach Radiowych im. M. Kasprzaka nad pierwszym polskim radarem. Ich praca zakończyła się sukcesem i zespół otrzymał  w 1953 nagrodę państwową I stopnia.

Janusz Hrynkiewicz został mianowany Zastępcą Dyr. Ds. Produkcji w tych zakładach, a w 1955 r. awansował na stanowisko wicedyrektora Departamentu Techniki w Ministerstwie Przemysłu Maszynowego. Po utworzeniu Zjednoczenia Przemysłu Elektronicznego i Teletechnicznego zajął w nim stanowisko Dyrektora Technicznego.

W 1963 r. objął stanowisko wiceministra, a w 1965 r. Ministra Przemysłu Maszynowego. W czasie pełnienia tej funkcji uczynił bardzo wiele dla unowocześnienia polskiego przemysłu i podjęcia przez niego produkcji wielu nowoczesnych wyrobów rynkowych. To był wybitny fachowiec, a jego kariera była ściśle zawodowa, a nie polityczna..

W r. 1970 został zastępcą Przewodniczącego Komitetu nauki i Techniki, a w 1971 r. wiceprzewodniczącym Komisji Planowania przy Radzie Ministrów.

W 1966 r. władze Czaplinka nadały Januszowi Hrynkiewiczowi tytuł Honorowego Obywatela Miasta Czaplinka. Jego decyzje o powołaniu w mieście zakładu przemysłowego i stała opieka i pomoc dla niego przyczyniły się do wspaniałego rozwoju Czaplinka.

Janusz Hrynkiewicz zmarł 22 kwietnia 1988 r. i został pochowany na „Alei Zasłużonych” Cmentarza Powązkowskiego.

Nikt z Czaplinka nie uczestniczył w pogrzebie tego wybitnego i wyjątkowo zasłużonego dla Czaplinka Polaka. Nie wysłano nawet kondolencji rodzinie.

Wiesław Krzywicki